Το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) προκαλείται όταν διακόπτεται η ροή του αίματος στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου. Η εμφάνιση ΑΕΕ μπορεί να επηρεάσει εγκεφαλικές λειτουργίες όπως η κίνηση και ο λόγος. Η εντατική και στοχευμένη φυσιοθεραπευτική παρέμβαση αποκατάστασης μπορεί να βοηθήσει τους πάσχοντες να ανακάμψουν από τις συνέπειες που ακολουθούν το ΑΕΕ.
Ένα ΑΕΕ μπορεί να συμβεί με δύο τρόπους: είτε με απόφραξη αγγείου του εγκεφάλου (ισχαιμικό ΑΕΕ), είτε από ρήξη του αγγείου (αιμορραγικό ΑΕΕ). Εάν η παροχή αίματος δεν αποκατασταθεί, κύτταρα του εγκεφάλου νεκρώνονται, προκαλώντας μόνιμες βλάβες στον εγκέφαλο. Προκαλούνται προβλήματα σε σωματικές λειτουργίες που φυσιολογικά ελέγχονται από τα κύτταρα εκείνα που καταστράφηκαν.
Τα συμπτώματα που ακολουθούν το ΑΕΕ δεν είναι τα ίδια για όλους τους ασθενείς. Μετά από ένα Εγκεφαλικό Επεισόδιο επηρεάζεται συνήθως η κίνηση στη μια πλευρά του σώματος (ημιπάρεση – ημιπληγία) με το χέρι να επηρεάζεται περισσότερο από το πόδι. Η ομιλία, οι αισθήσεις, η όραση, η ισορροπία, η σκέψη και η μνήμη μπορούν επίσης να επηρεαστούν.
Με την κατάλληλη ιατρική φροντίδα και αποκατάσταση, οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν σε κάποιο βαθμό μετά από το Εγκεφαλικό Επεισόδιο, αλλά πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα που επηρεάζουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση ΑΕΕ αποτελούν η παχυσαρκία, η υψηλή χοληστερόλη, η υπέρταση, η αθηροσκλήρωση, το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου και ο σακχαρώδης διαβήτης. Πολλοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον τρόπο ζωής όπως η διατροφή, το αλκοόλ, το κάπνισμα και η έλλειψη άσκησης. Ο κίνδυνος εμφάνισης ΑΕΕ αυξάνεται με την παρουσία πολλών παραγόντων κινδύνου ταυτόχρονα, όμως το ΑΕΕ συχνά μπορεί να εμφανισθεί χωρίς να υπάρχει γνωστή αιτία.
Το ΑΕΕ εμφανίζεται ξαφνικά, και στις ημέρες και εβδομάδες που ακολουθούν θα αρχίσει η ανάρρωση και ορισμένες λειτουργίες θα βελτιωθούν. Τους επόμενους μήνες η ανάκαμψη θα συνεχιστεί και οι πάσχοντες που έχουν έγκαιρη και ολοκληρωμένη αποκατάσταση έχουν πολύ καλύτερα αποτελέσματα.
Συμμετέχουν πολλές ειδικότητες υγειονομικού προσωπικού, μαζί με τους φυσιοθεραπευτές, και στόχος είναι η μεγιστοποίηση λειτουργιών που έχουν χαθεί. Η αποκατάσταση είναι εντατική και οι πάσχοντες πρέπει να συμμετέχουν ενεργά, και να εκτελούν ασκήσεις κάθε μέρα. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί σε κέντρο αποκατάστασης ή στο σπίτι με την κατάλληλη ομάδα θεραπευτών. Η ικανότητα κίνησης τις ημέρες μετά το Εγκεφαλικό Επεισόδιο είναι δείκτης της ενδεχόμενης ανάκαμψης.
Η φυσικοθεραπεία μετά το Εγκεφαλικό Επεισόδιο αποτελεί σημαντικό μέρος της Αποκατάστασης. Οι φυσικοθεραπευτές έχουν τον ρόλο κλειδί στην ομάδα Αποκατάστασης κατά τη διάρκεια της νοσηλείας σας αλλά και μετά. Η ανάκτηση της κινητικότητας μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι ζωτικής σημασίας. Η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά στην αποκατάσταση της απώλειας κίνησης καθώς οι μειωμένες κινητικές λειτουργίες είναι μία από τις πιο κοινές καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς μετά από ΑΕΕ.
Στόχος της φυσικοθεραπείας είναι να βοηθήσει στην ανάκτηση της κίνησης και της αίσθησης, ώστε να μπορείτε να εκτελέσετε ξανά καθημερινές δραστηριότητες. Οι δραστηριότητες αποκατάστασης ποικίλλουν σημαντικά, ανάλογα με τα σημεία που έχουν επηρεαστεί. Ο φυσικοθεραπευτής σας παρέχει θεραπεία προσαρμοσμένη στις δικές σας ανάγκες. Θα σας βοηθήσει να ανακτήσετε δύναμη και κίνηση, επιτρέποντάς σας να είστε όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητοι.
Συνήθως υπάρχουν τρεις κύριοι στόχοι στην Αποκατάσταση:
Ο φυσιοθεραπευτής σας με τις κατάλληλες ασκήσεις μπορεί να σας βοηθήσει να μετακινήσετε το χέρι σας και να ανακτήσετε κάποια κίνηση, ακόμα κι αν είναι πολύ αδύναμο. Θα σας ενθαρρύνει να κάνετε ασκήσεις ενδυνάμωσης και θα σας εξηγήσει τι δεν πρέπει να κάνετε. Θα σας συμβουλεύσει για τη διαχείριση του πόνου μετά το Επεισόδιο.
Τα περισσότερα άτομα ανακτούν την ικανότητα να περπατούν, αλλά μπορεί να χρειαστούν βοήθημα, όπως Π. Οι φυσιοθεραπευτές είναι ειδικοί στην επανεκπαίδευση της Βάδισης και τη χρήση τεχνικών και ειδικών ασκήσεων για τη βελτίωση της Βάδισης μετά το ΑΕΕ.
Μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο διατρέχετε μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσης καθώς επηρεάζεται η ισορροπία. Με τις κατάλληλες ασκήσεις που εποπτεύονται από τον φυσικοθεραπευτή σας και την προσεκτική αξιολόγηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην ανάκτηση της ισορροπίας σας, η σταθερότητά σας μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά μετά το Εγκεφαλικό Επεισόδιο.
Οι φυσιοθεραπευτές παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της επανεμφάνισης Εγκεφαλικών Επεισοδίων. Μπορούν να προτείνουν τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής ώστε να αποφευχθεί ενδεχομένως ένα δεύτερο Επεισόδιο με μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία σας.
Ένας μεγάλος αριθμός ερευνητικών μελετών αποδεικνύουν τη συμβολή των φυσιοθεραπευτικών παρεμβάσεων στη βελτίωση της λειτουργίας του βραχίονα, της ισορροπίας και της βάδισης μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Η έγκαιρη φυσιοθεραπευτική παρέμβαση αποτελεί το κλειδί για την μακροπρόθεσμη βελτίωση. Οι φυσιοθεραπευτές χρησιμοποιούν μια ποικιλία εργαλείων αξιολόγησης και μέτρων για να καθορίσουν το πιο αποτελεσματικό πλάνο θεραπείας. Η έρευνα δείχνει ότι η φυσιοθεραπεία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην επανεκπαίδευση των λειτουργικών κινήσεων. Ανάλογα με τις ικανότητές σας η φυσιοθεραπεία θα προσαρμοστεί σε συγκεκριμένα πεδία άσκησης και με επαναλήψεις βηματισμού θα μάθετε ξανά το περπάτημα. Το πρόγραμμα κίνησης που θα ακολουθήσετε είναι εντατικό και στοχευμένο, ώστε ο εγκέφαλός σας να μάθει να κινείται κανονικά και πάλι.
Αργή ανάρρωση
Η ανάρρωση επηρεάζεται από προϋπάρχουσες ασθένειες, από την καρδιακή λειτουργία, καθώς και από τον τύπο των λειτουργιών που χάθηκαν μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο. Εάν το ΑΕΕ επηρεάσει τις δεξιότητες σκέψης και μνήμης, μπορεί να σας είναι δύσκολο να συμμετέχετε πλήρως στην Αποκατάσταση. Η ομάδα θεραπευτών θα αναπτύξει πλάνο Αποκατάστασης για να διαχειριστεί όλα τα ζητήματα υγείας.
Συχνά θα αισθανθείτε ότι η ανάρρωσή σας έχει σταματήσει ή επιβραδυνθεί. Ο φυσιοθεραπευτής σας θα μετρά τακτικά την πρόοδό σας, χρησιμοποιώντας τυποποιημένα τεστ, για την παρακολούθηση της ανάρρωσής σας. Με τον τρόπο αυτό φαίνεται εάν η ανάκαμψη συνεχίζεται και με ποιο ρυθμό. Αρκετούς μήνες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο η ανάρρωση συχνά επιβραδύνεται, αλλά με τη σωστή θεραπεία και υποστήριξη δεν χρειάζεται να σταματήσει.
Η ανάκαμψη βασίζεται στα κύτταρα του εγκεφάλου που αναλαμβάνουν τη λειτουργία εκείνων που έχουν υποστεί βλάβη και την ανάπτυξη νέων κυτταρικών συνδέσεων που συμβαίνουν ως απάντηση στην εκπαίδευση και τη θεραπεία. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται νευροπλαστικότητα και μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο μετά το Εγκεφαλικό και να συνεχίζεται όσο δίνονται οι κατάλληλες συνθήκες.
Η έρευνα δείχνει ότι όσο πιο ενεργή είναι η συμμετοχή στη φυσικοθεραπεία, τόσο καλύτερη είναι η ανάκαμψη. Είναι πολύ σημαντικό να ασκείστε καθημερινά για να βελτιώσετε την αίσθηση, τη δύναμη, την ισορροπία και την κίνηση.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις με βάση την καρέκλα, όπως η εξάσκηση του να σηκώνεστε από την καθιστή στάση, ή ασκήσεις με βάση το κρεβάτι, όπως η κίνηση των ποδιών σας. Οι ασκήσεις πρέπει να είναι εξατομικευμένες, να προσαρμόζονται και να εξελίσσονται τακτικά, ώστε να είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές. Οι συμβουλές φυσιοθεραπευτή με εμπειρία στο Εγκεφαλικό Επεισόδιο (νευρολογικός φυσιοθεραπευτής) είναι ουσιαστικής σημασίας για την ανάπτυξη ενός προγράμματος άσκησης στο σπίτι.
Οι ασκήσεις φυσικής κατάστασης, όπως το περπάτημα, η ποδηλασία και η κολύμβηση είναι επίσης σημαντικές, καθώς βοηθούν στη διατήρηση ενός υγιούς κυκλοφορικού συστήματος και μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους.
