H Πολλαπλή Σκλήρυνση είναι απρόβλεπτη, χρόνια φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει τους νευρώνες του κεντρικού νευρικού συστήματος. Αποτελεί μια από τις συχνότερες νόσους που προσβάλλει νέους ενήλικες, κυρίως άτομα ηλικίας 20 έως 50 ετών. Τα τρία τέταρτα των ατόμων με σκλήρυνση κατά πλάκας είναι γυναίκες. Ενώ η σκλήρυνση κατά πλάκας δεν μπορεί να θεραπευτεί, υπάρχουν διαθέσιμες μέθοδοι για να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής για όσους ζουν με την ασθένεια.
Η ΠΣ θα μπορούσε να περιγραφεί ως «επίθεση» του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Αυτή η διεργασία έχει ως αποτέλεσμα τη φλεγμονώδη βλάβη στη μυελίνη και στους ίδιους τους νευροάξονες. Οι περιοχές με απομυελίνωση σχηματίζουν ουλώδη ιστό, τις χαρακτηριστικές σκληρυντικές πλάκες, από τις οποίες η νόσος πήρε την ονομασία Σκλήρυνση κατά Πλάκας. Αυτή η νευροεκφυλιστική διαδικασία προκαλεί τελικά απώλεια νευρώνων και ατροφία του εγκεφάλου.
Αν και η ακριβής αιτία της νόσου δεν είναι γνωστή, θεωρείται ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως οι ιοί, πυροδοτούν την ΠΣ σε άτομα με γενετική προδιάθεση.
Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά και είναι αντίστοιχα με την εντόπιση των βλαβών στο κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να είναι μυϊκοί σπασμοί, αδυναμία και πόνος.
Η αδυναμία, οι διαταραχές ισορροπίας και συντονισμού συμβαίνουν περίπου στο 75% των ατόμων με ΠΣ. Πολλοί άνθρωποι με ΠΣ αντιμετωπίζουν κόπωση, μυϊκή σπαστικότητα, μουδιάσματα και υπαισθησία. Μέσα σε 15 περίπου χρόνια από την πρώτη διάγνωση, σχεδόν το 50% των ανθρώπων δεν είναι σε θέση να περπατήσουν χωρίς βοήθεια και το 25% των ανθρώπων θα εξαρτηθεί τελικά από μια αναπηρική καρέκλα.
Διαταραχές της όρασης καθώς και δυσλειτουργίες του λόγου και της κατάποσης παρατηρούνται σε μεγάλο ποσοστό των πασχόντων. Μπορεί επίσης να υπάρχει δυσλειτουργία της ουροδόχου κύστης και του εντέρου.
Οι άνθρωποι με ΠΣ αντιμετωπίζουν προβλήματα σε επίπεδο γνωσιακής και συναισθηματικής λειτουργίας όπως αλλαγές στη διάθεση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, κατάθλιψη καθώς και προβλήματα μνήμης.
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική σωματική και συναισθηματική δυσφορία, που μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα ενός ατόμου στις καθημερινές του εργασίες. Συχνά η ΠΣ αναγκάζει τα άτομα να σταματήσουν ή να μειώσουν την απασχόληση ή τις συνήθειες της κοινωνικής ζωής τους, ιδίως τη συμμετοχή σε δραστηριότητες σωματικής άσκησης.
Η φυσιοθεραπεία μπορεί να ενισχύσει τη σωματική σας ανεξαρτησία, την ευελιξία, τη δύναμη και τη φυσική σας κατάσταση. Μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες να παραμείνετε στην απασχόλησή σας και να μειώσει την επίδραση που μπορεί να έχει η ΠΣ στην ποιότητα ζωής σας. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη εάν τα συμπτώματά σας αλλάξουν κατά τη διάρκεια μιας «φάσης ύφεσης» μετά από μια υποτροπή.
Οι φυσιοθεραπευτές, παρέχοντας εξειδικευμένες υπηρεσίες νευρο-αποκατάστασης, διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΠΣ γιατί εκπαιδεύονται σε παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος. Γνωρίζουν ότι κάθε μέρα είναι διαφορετική και ότι μερικές φορές τα συμπτώματα της ΠΣ, όπως η κόπωση, καθιστούν δύσκολο να είστε σωματικά δραστήριοι κάθε μέρα, γι΄αυτό και μεταβάλουν τον βαθμό σωματικής δραστηριότητας ανάλογα με το στάδιο που βρίσκεται ο ασθενής τους. Η σωματική δραστηριότητα που προτείνει ένας εξειδικευμένος φυσιοθεραπευτής μπορεί να αυξήσει την ενεργητικότητα, να βοηθήσει στη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας, στη διαχείριση του πόνου και μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.
Μια αποτελεσματική και ευρέως συνιστώμενη θεραπεία είναι η θεραπευτική μάλαξη ανακούφισης από τον πόνο. Καθώς τα κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
η θεραπευτική μάλαξη μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο και να βελτιώσει την ευεξία αντιμετωπίζοντας την μυϊκή ένταση με χαλάρωση, ενισχύοντας την κυκλοφορία.
Οι φυσικοθεραπευτές του PhysioPerform αναλαμβάνουν την φυσικοθεραπεία στο σπίτι με εξατομικευμένα προγράμματα θεραπείας.
Η θεραπεία εστιάζει στην αποκατάσταση της ισορροπίας, στη βελτίωση της αισθητικής επίγνωσης των άκρων αλλά και στην εκμάθηση μέτρων ασφαλείας ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πτώσης. Οι φυσιοθεραπευτές γνωρίζουν τη δυσκολία της κίνησης ως αποτέλεσμα νευρολογικής δυσλειτουργίας και μπορούν να φροντίσουν για την επανεκπαίδευση της κινητικής λειτουργίας δημιουργώντας ένα πρόγραμμα άσκησης για εσάς το οποίο θα βελτιώσει τη δύναμή σας και θα σας βοηθήσει να παραμείνετε δραστήριοι.
Το πρόγραμμα ασκήσεων φυσιοθεραπείας προσαρμόζεται για να διευκολύνει τις καθημερινές σας δραστηριότητες, να σας τονώσει ώστε να συμμετέχετε σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου τις οποίες απολαμβάνετε καθώς και να σας δώσει τη δυνατότητα να ασκείστε προοδευτικά σε ένα δομημένο πρόγραμμα αερόβιας άσκησης.
Ένας αριθμός τροποποιήσιμων παραγόντων του τρόπου ζωής μπορεί να επηρεάζουν την εξέλιξη της νόσου. Υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η εξέλιξη ορισμένων συμπτωμάτων της ΠΣ μπορεί να μειωθεί σημαντικά μέσω αλλαγών στις συνήθειες ή στο περιβάλλον διαβίωσης.
Κάπνισμα:
Το κάπνισμα σχετίζεται με ταχύτερη εξέλιξη της ΠΣ και την επιδείνωση των συμπτωμάτων. Τα άτομα με ΠΣ που καπνίζουν έχουν χαμηλότερη ποιότητα ζωής και αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης και άγχους.
Σωματική δραστηριότητα:
Η άσκηση είναι ασφαλής για τα άτομα με ΠΣ. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η άσκηση θα μπορούσε να επιβραδύνει την εξέλιξη της αναπηρίας που σχετίζεται με την πάθηση. Τα προγράμματα άσκησης περιλαμβάνουν αερόβια άσκηση με ασκήσεις ενδυνάμωσης αλλά και αναπνευστικές δραστηριότητες.
Νευρολογική Αποκατάσταση. Νευροεπιστήμη και Νευροπλαστικότητα στην Εφαρμοσμένη Φυσικοθεραπεία. D. Nichols-Larsen and 5 others. Iατρικές Εκδόσεις Κωνσταντάρας 2017
Αustralian Physiotherapy Association Multiple sclerosis https://choose.physio/your-condition/multiple-sclerosis
