Οσφυϊκή Μοίρα
Σπονδυλικής Στήλης
lumbar spine

Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης αποτελείται από πέντε σπόνδυλους μεγαλύτερους σε μέγεθος από τους αυχενικούς και θωρακικούς ώστε να στηρίζουν το υπερκείμενο βάρος του σώματος.

Σήμερα οι ηλικίες των ασθενών με πόνους στη μέση, συνεχώς μικραίνουν. Η μείωση της σωματικής δραστηριότητας στις σύγχρονες κοινωνίες έφερε προβλήματα στη σπονδυλική στήλη του ανθρώπου.

Πόνος στη Μέση (Low Back Pain)

Ο πόνος στη μέση εντοπίζεται, συνήθως στην περιοχή μεταξύ των κάτω πλευρών και της αρχής των γλουτών ενώ ο πόνος μπορεί να είναι αμβλύς, καυστικός ή οξύς. Μπορεί να τον αισθανθείτε σε ένα μόνο σημείο ή σε μια ευρεία περιοχή. Ο πόνος στη μέση μπορεί να εμφανιστεί με μυϊκό σπασμό ή δυσκαμψία και μερικές φορές, αντανακλάται σε ένα ή και στα δύο πόδια. Ενώ η αιτία του πόνου στη μέση δεν είναι πάντα γνωστή, τα συμπτώματά του μπορούν να υποχωρήσουν από μόνα τους.

οσφυαλγία-φυσικοθεραπεία

Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τύποι πόνου στη μέση:

  • Οξύς πόνος που έχει σχετικά μικρή διάρκεια και τα μαλακά μόρια αποτελούν την αρχική πηγή του πόνου.
  • Οξύς πόνος που υποτροπιάζει, υποχωρεί και στη συνέχεια επανεμφανίζεται. Όταν ο πόνος επιμένει για διάστημα μεγαλύτερο των έξι εβδομάδων θεωρείται ότι ο ασθενής έχει υποστεί νέα κάκωση.
  • Χρόνιος πόνος που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες. Ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού υποφέρει από χρόνια οσφυαλγία και χρειάζεται ειδική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Η οσφυαλγία μπορεί να προέρχεται από διάφορες αιτίες όπως μυϊκή θλάση, σπονδυλολίσθηση,  σύνδρομο απιοειδούς, θλάση του τετράγωνου οσφυϊκού μυός, διαστρέμματα  αρθρώσεων της οσφυϊκής μοίρας, σύνδρομα υπερκινητικότητας, σπονδυλική στένωση, παθήσεις μεσοσπονδυλίου δίσκου, ή δυσλειτουργία της ιερολαγόνιας άρθρωσης.

 

  • Παραμείνετε δραστήριοι και ακολουθήστε όσο το δυνατόν την κανονική σας ρουτίνα. Μην παραμείνετε στο κρεβάτι για περισσότερο από μία ημέρα.
  • Εάν ο πόνος διαρκεί περισσότερο από μερικές ημέρες ή επιδεινώνεται, προγραμματίστε μια επίσκεψη σε έναν φυσιοθεραπευτή.
  • Εάν πονάτε στη μέση και έχετε απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου, μια κατάσταση σπάνια που μπορεί όμως να υποδηλώνει συμπίεση των ριζών των νωτιαίων νεύρων, επισκεφθείτε τον θεράποντα γιατρό σας.

 

Αν και πολλές αιτίες μπορούν να πυροδοτήσουν άμεσα τον πόνο στη μέση, μπορεί να εμφανιστούν και χωρίς καθόλου πόνο. Η ολοκληρωμένη αξιολόγηση του φυσικοθεραπευτή είναι εξαιρετικά σημαντική προκειμένου να εντοπιστούν οι περιοχές και οι ιστοί που θα ταυτοποιήσουν την αιτία που προκαλεί τον πόνο για ένα επιτυχημένο πλάνο θεραπείας και την αποτελεσματική αποκατάσταση του ασθενούς.

Ο φυσιοθεραπευτής σας θα πραγματοποιήσει μια λεπτομερή αξιολόγηση και κλινική εξέταση που περιλαμβάνει:

  • Μια ανασκόπηση του ιστορικού υγείας σας.
  • Ερωτήσεις σχετικά με τα συγκεκριμένα συμπτώματά σας.
  • Αξιολόγηση της ποιότητας και της ποσότητας των κινήσεών σας. Οι φυσικοθεραπευτές μπορούν να αντιμετωπίσουν τυχόν κινητικές συμπεριφορές που θα μπορούσαν να σας θέσουν σε κίνδυνο και θα καθυστερήσουν την ανάρρωσή σας.
  • Αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείτε το σώμα σας στην εργασία, στο σπίτι, κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων και στον ελεύθερο χρόνο σας.
  • Διερεύνηση τυχόν σημείων ή συμπτωμάτων που υποδηλώνουν σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Ο φυσιοθεραπευτής σας μπορεί να σας βοηθήσει να βελτιώσετε ή να αποκαταστήσετε την κινητικότητα και να μειώσετε τον πόνο στη μέση σας. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η φυσικοθεραπεία αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τον πόνο στη μέση καθώς επίσης μπορεί να παρέχει τις γνώσεις που χρειάζεστε για να αποφεύγετε στάσεις ή κινήσεις που πυροδοτούν πόνο στην οσφυϊκή περιοχή.

Η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση περιλαμβάνει μια ποικιλία τεχνικών διαχείρισης του πόνου. Αλλά επειδή ο πόνος στη μέση δεν είναι της ίδιας αιτιολογίας για όλους, η θεραπεία σας χρειάζεται  να είναι προσαρμοσμένη στην προσωπική σας κατάσταση και ειδική για τα συμπτώματα που παρουσιάζετε. Γι αυτό οι φυσικοθεραπευτές μας στο PhysioPerform θα σχεδιάσουν το προσωπικό θεραπευτικό σας πρόγραμμα:

    • Ανακούφιση του πόνου στο οξύ στάδιο. Χρήση πάγου, θερμοθεραπείας και ηλεκτρικής διέγερσης. Ανάπαυση αλλά όχι πλήρης κλινοστατισμός.
    • Βελονισμός (dry needling therapy)
    • Manual therapy, hands on τεχνικές όπως μαλάξεις, χειρισμοί (εφόσον υπάρχουν οι κλινικές ενδείξεις) κινητοποίησης αρθρώσεων και των μαλακών ιστών αμέσως μόλις είναι δυνατό να γίνουν ανεκτά θα βελτιώσουν την κυκλοφορία και το εύρος κίνησης, θα ανακουφίσουν από τον πόνο στη μέση.
    • Ασκήσεις ενδυνάμωσης και ευλυγισίας, εξατομικευμένες στις ανάγκες και τους στόχους που έχουν τεθεί.
    • Ασκήσεις σταθεροποίησης πυρήνα, clinical pilates, είναι απαραίτητες για την αποκατάσταση, τη διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης και την πρόληψη υποτροπής.
    • Εκπαίδευση για να μπορείτε να φροντίζετε τη μέση σας.
    • Εκπαίδευση για σωστή έγερση, κάμψη και κάθισμα. Συστάσεις για τροποποίηση εκτέλεσης κινήσεων στο σπίτι και στην εργασία, καθώς και για σωστές στάσεις ύπνου.
    • Κατάρτιση προγράμματος σωματικής άσκησης που εφαρμόζετε μόνοι σας.

 

Οι φυσικοθεραπευτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη θεραπεία του χρόνιου ή υποτροπιάζοντος πόνου στη μέση. Θα σας βοηθήσουν να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης οσφυαλγίας (πρόληψη), θα σας εκπαιδεύσουν για τη διαχείρισή του εάν εμφανιστεί και να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο επανεμφάνισης ή χρόνιας ενόχλησης.

Η στρατηγική πρόληψης μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Χρήση σωστής στάσης σώματος στην εργασία, στο σπίτι ή κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αναψυχής.
  • Να κρατάτε το βαρύ φορτίο κοντά στο σώμα σας κατά την ανύψωση.
  • Διατήρηση ενός τακτικού προγράμματος φυσικής δραστηριότητας για τη φυσική σας κατάσταση.

Η αύξηση της συμμετοχής των παιδιών στην άθληση καθώς και η υπερβολική ή λανθασμένη καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης σε διάφορα αθλήματα έχει ως συνέπεια τις αυξημένες επιπτώσεις στη σπονδυλική στήλη των παιδιών η οποία δεν πρέπει να υποτιμάται.

Στην παιδική ηλικία η οσφυαλγία μπορεί να προέρχεται κυρίως από τραυματισμούς αλλά και από υπερφόρτιση, κατάγματα, σπονδυλολίσθηση και κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Για τα παιδιά ο τακτικός προληπτικός έλεγχος του μυοσκελετικού συστήματος, η ενασχόληση με τον αθλητισμό χωρίς καταπόνηση, καθώς και η ισορροπημένη διατροφή εμπλουτισμένη με ασβέστιο και βιταμίνη D, θεωρούνται σημαντικά για την ανάπτυξη ενός υγιούς μυοσκελετικού συστήματος.

Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών: 10 πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τη μέση σας.

Νational Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases: Back Pain

Spine Institute of North America: lower Back Pain

Τι είναι η Σπονδυλόλυση και Σπονδυλολίσθηση; Spondylolysis, Spondylolisthesis

Η σπονδυλόλυση οφείλεται σε έλλειμμα που  παρουσιάζεται στον σπόνδυλο το οποίο μπορεί να προέρχεται από κάταγμα κόπωσης, από τραυματικό κάταγμα ή από εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Έχει συχνότερη εμφάνιση στους άντρες ενώ μπορεί να παρουσιαστεί σε αθλητές με δραστηριότητες που απαιτούν επαναλαμβανόμενη υπερέκταση και στροφή (άλμα επί κοντώ, ακοντισμός, κολύμβηση σε στιλ πεταλούδα). 

Όταν η σπονδυλόλυση είναι αμφοτερόπλευρη  ο σπόνδυλος δεν μπορεί να συγκρατηθεί στη φυσιολογική του θέση και ολισθαίνει προς τον σπόνδυλο που βρίσκεται από κάτω, κατάσταση που καλείται σπονδυλολίσθηση.

σπονδυλόλυση-σπονδυλολίσθηση
  • Συγγενής σπονδυλολίσθηση η οποία προκαλείται από δυσπλαστικές αρθρικές αποφύσεις.
  • Σπονδυλολίσθηση που εμφανίζεται λόγω κατάγματος κόπωσης.
  • Εκφυλιστική σπονδυλολίσθηση λόγω αρθρίτιδας.
  • Τραυματική σπονδυλολίσθηση μετά από οξύ τραύμα.
  • Σπονδυλολίσθηση η οποία προκύπτει από παθήσεις των οστών.

Η σπονδυλόλυση μπορεί να μην έχει συνοδά συμπτώματα εκτός εάν υπάρξει ξαφνικός τραυματισμός ή κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Τα συμπτώματα που παρουσιάζονται είναι πόνος στη μέση και στους γλουτούς, μειωμένο εύρος κίνησης της οσφυϊκής μοίρας.

Στις περιπτώσεις που η σπονδυλολίσθηση προκαλεί πίεση στις νευρικές ρίζες υπάρχει πόνος και μπορεί να παρατηρηθεί βηματισμός με κάμψη γονάτων και ισχίων.

Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να ψηλαφίσει την οσφυϊκή περιοχή της σπονδυλικής σας στήλης προκειμένου να εντοπίσει πιθανή διαταραχή στη θέση των σπονδύλων αλλά και την περιοχή του πόνου.

Θα εξετάσει το εύρος κίνησης οσφυϊκής μοίρας (κάμψη, έκταση, στροφή) και μπορεί να σας ζητήσει να σταθείτε σε συγκεκριμένες θέσεις για να κάνει συγκεκριμένους χειρισμούς στο πλαίσιο δοκιμασιών που θα οδηγήσουν στην εκτίμηση της κατάστασής σας.

 

Επειδή υπάρχει μακροχρόνιο ιστορικό αστάθειας στην οσφύ όταν συμβεί νέα κάκωση που επηρεάζει την οσφυϊκή περιοχή η συστηματική φυσικοθεραπεία σε βάθος χρόνου είναι αναγκαία για την ανάκτηση της σταθερότητας του κορμού.

Η θεραπεία της σπονδυλολίσθησης επικεντρώνεται στην επιστροφή του ασθενούς στο επίπεδο δραστηριοτήτων του πριν την κάκωση και την εκπαίδευσή του στην πρόληψη νέας κάκωσης.

Η φυσικοθεραπεία θα μειώσει τον πόνο, θα αποκαταστήσει το εύρος κίνησης, θα ενδυναμώσει και θα σταθεροποιήσει την σπονδυλική στήλη.

Τις πρώτες ημέρες ο πόνος αντιμετωπίζεται συμπτωματικά και συνιστάται ανάπαυση και κλινοστατισμός ώστε να υποχωρήσει ο οξύς πόνος.

Στη συνέχεια στόχος της θεραπείας είναι ο έλεγχος και η σταθεροποίηση του υπερκινητικού τμήματος της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με την ενδυνάμωση των μυών γύρω από την οσφυϊκή μοίρα.

Η ανελαστικότητα των μυών των κάτω άκρων που προκαλεί η σπονδυλολίσθηση δημιουργεί την ανάγκη ενδυνάμωσης των εκτεινόντων οσφυϊκών μυών.

Στο πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης αποφεύγεται η έκταση, προτάσσονται ασκήσεις ενδυνάμωσης του κορμού και προοδευτικά ασκήσεις αντοχής και κινητικού ελέγχου.

Βασικό στοιχείο του προγράμματος αποτελούν οι ασκήσεις σταθεροποίησης του πυρήνα.

Το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας θα εμπλουτιστεί με:

  • Ηλεκτροθεραπεία
  • Βελονισμό (dry needling therapy)
  • Tecar

Επειδή η υπερκινητικότητα του οσφυϊκού σπονδύλου μπορεί να οδηγήσει σε θλάσεις των οσφυϊκών μυών και σε διαστρέμματα χρειάζεται να αποφεύγεται η έντονη δραστηριότητα.  Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να σας ενημερώσει σχετικά με τα πρότυπα κίνησης που πρέπει να αποφεύγονται και θα σας εκπαιδεύσει στη σωστή στάση που πρέπει να έχετε κατά τη διάρκεια της καθημερινής επαγγελματικής και οικιακής ενασχόλησης καθώς και σε τεχνικές που είναι ειδικές σε κάθε άθλημα.

Η χειρουργική θεραπεία ακολουθείται για ανακούφιση του πόνου σε ασθενείς που δενσ ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία και σε εκείνους που εμφανίζουν σοβαρού βαθμού ολίσθηση (>50%) στον σπόνδυλο.

Spine Institute of North America: Spondylolisthesis

Barrow Neurological Institute: Spondylolisthesis

Τι είναι η Σπονδυλική Στένωση; Spinal Stenosis

Είναι η στένωση εντός των σπονδύλων που έχει ως αποτέλεσμα την υπερβολική πίεση στον νωτιαίο μυελό (central stenosis) ή στα νεύρα (lateral stenosis). Η σπονδυλική στένωση μπορεί να εμφανιστεί στον αυχένα ή στην οσφυϊκή μοίρα.

Σπονδυλική-Στένωση

Με το πέρασμα των χρόνων η οστεοαρθρίτιδα και η σπονδυλική στένωση προστίθενται στις συχνότερες αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν πόνο.

  • Η οστεοαρθρίτιδα είναι η φθορά του χόνδρου μεταξύ των αρθρώσεων. Το σώμα προσπαθώντας να στηρίξει την περιοχή συχνά σχηματίζει επιπλέον οστά, τα οστεόφυτα. Τα οστεόφυτα μπορεί να ασκήσουν πίεση στα νεύρα στο σημείο όπου εξέρχονται από τον σπονδυλικό σωλήνα.
  • Η γήρανση μπορεί να οδηγήσει σε φθορά των δίσκων που φυσιολογικά παρέχουν χώρο μεταξύ των δύο σπονδύλων. Αυτός χώρος στενεύει και δεν επιτρέπει στο νεύρο να εξέλθει με ευκολία από τον νωτιαίο μυελό.
  • Τραυματισμοί σπονδυλικής στήλης, παθήσεις των οστών και η υπερτροφία ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων μπορεί να οδηγήσουν σε σπονδυλική στένωση.

Έρευνες δείχνουν ότι σε όλες, εκτός από τις πολύ σοβαρές περιπτώσεις σπονδυλικής στένωσης (που συνήθως περιλαμβάνουν μυϊκή αδυναμία ή υψηλά επίπεδα πόνου), η φυσικοθεραπεία επιτυγχάνει καλύτερα αποτελέσματα από τη χειρουργική επέμβαση.

  • Εάν έχετε οσφυϊκή σπονδυλική στένωση μπορεί να έχετε πόνο, μούδιασμα και αδυναμία στη μέση, στο ένα ή και στα δύο πόδια, αλλά όχι στα χέρια.
  • Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται με το περπάτημα και να βελτιώνονται με το κάθισμα.

Η λεπτομερής αξιολόγηση από τον φυσικοθεραπευτή είναι απαραίτητη, γιατί τα συμπτώματα της σπονδυλικής στένωσης είναι παρόμοια με συμπτώματα άλλων παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία.

  • Θα κάνει ανασκόπηση του ιστορικού υγείας σας. Θα σας ρωτήσει σχετικά με την περιοχή και τη φύση του πόνου, εάν νιώθετε αδυναμία.
  • Θα σας κάνει τεστ μυϊκής δύναμης σημαντικών ομάδων μυών καθώς και τεστ αισθητικότητας για να προσδιορίσει το μέγεθος της πίεσης που ασκείται στη νευρική ρίζα.
  • Θα εξετάσει τη στάση του σώματός σας, πώς περπατάτε και εκτελείτε άλλες δραστηριότητες.
  • Θα μετρήσει το εύρος κίνησης της σπονδυλικής σας στήλης, των χεριών και των ποδιών σας.
  • Θα εφαρμόσει manual therapy για την αξιολόγηση την κινητικότητας των αρθρώσεων και των μυών της σπονδυλικής σας στήλης.

Βασικός σκοπός του φυσικοθεραπευτή σας είναι να σας βοηθήσει να συνεχίσετε να συμμετέχετε στις καθημερινές δραστηριότητες της ζωής σας. Θα σχεδιάσει ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα θεραπείας που θα καλύψει τις δικές σας μοναδικές ανάγκες και στόχους.

  • Ήπια κίνηση. Θα διδαχθείτε συγκεκριμένες κινήσεις που θα βοηθήσουν στην αποσυμφόρηση της πίεσης από τη νευρική ρίζα, για την ανακούφιση του πόνου.
  • Ασκήσεις διατάσεων και εύρους κίνησης. Θα μάθετε ασκήσεις που βελτιώνουν την κινητικότητα στις αρθρώσεις και τους μύες της σπονδυλικής σας στήλης καθώς και των άκρων σας. Η βελτίωση της κίνησης σε μια άρθρωση είναι συχνά το κλειδί για την ανακούφιση από τον πόνο.
  • Ασκήσεις ενδυνάμωσης. Οι δυνατοί μύες του κορμού (κοιλιά και πλάτη) παρέχουν στήριξη στις αρθρώσεις της σπονδυλικής σας στήλης, ενώ οι δυνατοί μύες των χεριών και των ποδιών βοηθούν στην αποφόρτιση των αρθρώσεων της σπονδυλικής σας στήλης.
  • Μπορεί να μάθετε αερόβιες ασκήσεις για να αυξηθεί η αντοχή σας σε δραστηριότητες που μπορεί να έχουν επηρεαστεί από τη στένωση της σπονδυλικής στήλης, όπως το περπάτημα.

Η έρευνα δείχνει ότι όσο περισσότερη άσκηση μπορείτε να αντέξετε, τόσο πιο γρήγορα θα απαλλαγείτε από τον πόνο και άλλα συμπτώματα!

  • Η hands-on θεραπεία όπως το μασάζ βελτιώνει την κινητικότητα των δύσκαμπτων αρθρώσεων που μπορεί να επηρεάζουν τα συμπτώματά σας.

•             Θα μάθετε να ανακουφίζετε την πίεση στα νεύρα κάνοντας απλές αλλαγές στον τρόπο που στέκεστε, περπατάτε και κάθεστε.

Η έρευνα δεν μας έχει δείξει ακόμη έναν τρόπο να την αποτρέψουμε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι μπορούμε να κάνουμε επιλογές που μειώνουν τον αντίκτυπο της σπονδυλικής στένωσης στη ζωή μας και ίσως να επιβραδύνουν την εξέλιξή της.   

Η τακτική άσκηση ενδυναμώνει τους μύες που στηρίζουν πλάτη και μέση, διατηρεί τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης ευέλικτες και σας βοηθά να διατηρείτε ένα υγιές σωματικό βάρος.

Η χρήση καρέκλας που στηρίζει τη μέση, η επιλογή ανατομικού στρώματος και η αποφυγή δραστηριοτήτων που μπορούν να οδηγήσουν σε τραυματισμό –όπως η βαριά, αδέξια ή επαναλαμβανόμενη άρση– μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία της μέσης σας.

Ο φυσιοθεραπευτής σας μπορεί να σας ενημερώσει σχετικά με τις ασκήσεις και τις δραστηριότητες που πρέπει να αποφεύγετε. Θα μάθετε τη σωστή στάση που πρέπει να έχετε κατά τη διάρκεια της καθημερινής επαγγελματικής και οικιακής ενασχόλησης. Επειδή το περπάτημα είναι συνήθως πιο επώδυνο από το κάθισμα, η ποδηλασία μπορεί να είναι ένας καλύτερος τρόπος για να έχετε τακτική σωματική δραστηριότητα.

Στο PhysioPerform θα σχεδιάσουμε ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα άσκησης για εσάς με βάση την αξιολόγηση που έχουμε κάνει, το προφίλ υγείας σας και τους στόχους που έχουν τεθεί για την αποκατάστασή σας.

Τι είναι η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου; lumbar disk herniation

Ένα ξαφνικό τραύμα ή μακροχρόνια πίεση στον μεσοσπονδύλιο δίσκο μπορεί να προκαλέσουν την εμφάνιση κήλης μεταξύ των οστών της σπονδυλικής στήλης (δισκοκήλη ή δισκοπάθεια). Η πάθηση επηρεάζει συχνότερα άτομα ηλικίας 30 έως 50 ετών ενώ οι άνδρες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να διαγνωστούν σε σχέση με τις γυναίκες. Η επαναλαμβανόμενη ανύψωση βάρους, τα αθλήματα με βάρη, η παχυσαρκία και η υπερβολική καθιστική ζωή είναι όλοι παράγοντες κινδύνου για κήλη δίσκου.

μεσοσπονδύλιος-δίσκος

Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από 33 οστά που ονομάζονται σπόνδυλοι. Ανάμεσα στους δύο σπονδύλους κάθε σπονδυλικού στοιχείου υπάρχει μια δομή που μοιάζει με μαξιλάρι και ονομάζεται «δίσκος». Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελεί το σύστημα απορρόφησης κραδασμών της σπονδυλικής στήλης.  

  • Το εξωτερικό τμήμα του δίσκου ονομάζεται ινώδης δακτύλιος και βοηθά στον έλεγχο της κίνησης της σπονδυλικής στήλης.
  • Το εσωτερικό τμήμα του δίσκου, που ονομάζεται πηκτοειδής πυρήνας, είναι πιο μαλακός γιατί αποτελείται από υψηλά ποσοστά ύδατος και παρέχει στον μεσοσπονδύλιο δίσκο ελαστικότητα και δύναμη.

Μια κήλη δίσκου εμφανίζεται όταν το εσωτερικό μέρος του δίσκου, το οποίο είναι πιο μαλακό, μετατοπίζεται προς το σκληρότερο εξωτερικό του τμήμα. Η κήλη μπορεί να ασκήσει πίεση στις ρίζες των νεύρων και να προκαλέσει οσφυαλγία αλλά και πόνο που ακτινοβολεί στο κάτω άκρο, ισχιαλγία (sciatica).

Η κήλη που προκαλείται από τραυματισμό μπορεί να εμφανιστεί αμέσως ή να αναπτυχθεί αργά με την πάροδο του χρόνου.

  • Ένας ξαφνικός τραυματισμός μπορεί να συμβεί όταν ένα άτομο σηκώνει κάτι ενώ βρίσκεται σε κακή θέση. Οι αθλητές που αγωνίζονται σε αθλήματα με βάρη, μπορούν επίσης να προκαλέσουν τραυματισμό με λανθασμένες κινήσεις. Η σπονδυλική στήλη καταπονείται και προκαλείται ξαφνική ρήξη στο εξωτερικό μέρος ενός δίσκου.
  • Ένας αργός τραυματισμός μπορεί να προκληθεί ως αποτέλεσμα καθίσματος ή ορθοστασίας με λάθος στάση σώματος (σκυφτή προς τα εμπρός) για ώρες, εβδομάδες ή χρόνια, με αποτέλεσμα την αργή συμπίεση ή ρήξη του εξωτερικού μέρους ενός δίσκου.

Η πιο συνηθισμένη περιοχή της σπονδυλικής στήλης που εμφανίζεται κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι ακριβώς κάτω από τη μέση. Επίσης εμφανίζεται συχνά και στον αυχένα.

Ο τύπος και η εμφάνιση των συμπτωμάτων εξαρτώνται από την περιοχή της κήλης (ανάμεσα σε ποιον σπόνδυλο βρίσκεται το πρόβλημα) και την κατεύθυνσή της, όπως προς τα πίσω και προς τα αριστερά ή προς τα πίσω και προς τα δεξιά. Τα συμπτώματα εξαρτώνται επίσης από την πίεση που ασκείται στα κοντινά νεύρα. Μια κήλη δίσκου μπορεί να μην προκαλεί πόνο ή μπορεί να εμφανίζεται με τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Πόνος στη μέση που μπορεί να αντανακλά και στα πόδια.
  • Αδυναμία κάμψης ή στροφής της μέσης.
  • Εάν εμπλέκεται κάποιο νεύρο, μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα και ισχιαλγία.
  • Αδυναμία στα πόδια.
  • Χωλότητα κατά το περπάτημα.
  • Πόνος κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή το κάθισμα.
  • Αδυναμία να σταθεί κανείς όρθιος.
  • Δυσκολία στην έγερση από καρέκλα.
  • Αδυναμία παραμονής σε όρθια ή καθιστή θέση για μεγάλο διάστημα.
  • Ο πόνος είναι χειρότερος το πρωί.

Η αξιολόγηση από τον φυσικοθεραπευτή είναι σημαντική και μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό της αιτίας του πόνου και τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων. Ο φυσικοθεραπευτής σας θα κάνει λεπτομερή αξιολόγηση που περιλαμβάνει και το ιστορικό υγείας σας. Η εκτίμηση στοιχείων όπως πώς και πότε άρχισε ο πόνος, μπορεί να αναδείξει ότι οι ασθενείς είχαν προβλήματα με τη μέση τους μήνες ή και χρόνια πριν. Θα σας ζητηθούν πληροφορίες εάν ο πόνος αλλάζει κατά τη διάρκεια της ημέρας, τι τύπου της δυσφορία νιώθετε και σε ποια περιοχή του σώματος, τι δεν μπορείτε να κάνετε πια στην καθημερινότητά σας λόγω του πόνου.

Ο φυσιοθεραπευτής σας θα σας κάνει ειδικά τεστ για να εντοπίσει:

  • Δυσκολία στο περπάτημα
  • Μυϊκή αδυναμία
  • Απώλεια ευαισθησίας σε περιοχές του σώματος.
  • Απώλεια αντανακλαστικών
  • Δυσκαμψία
  • Κακή στάση

Εκτός από ακραίες περιπτώσεις η φυσικοθεραπεία παράγει εξαιρετικά αποτελέσματα αποκατάστασης. Οι φυσικοθεραπευτές εξατομικεύουν τα προγράμματα θεραπείας ώστε οι ασθενείς να ανακτήσουν την κανονική τους κίνηση, να μειώσουν τον πόνο και να επιστρέψουν στις κανονικές τους δραστηριότητες.

Οι φυσικοθεραπευτές του PhysioPerform θα σχεδιάσουν ένα ειδικό πρόγραμμα θεραπείας με βάση την αξιολόγηση της περίπτωσή σας που θα επιταχύνει την ανάρρωσή σας. Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι σας στο ενδιάμεσο διάστημα μεταξύ των επισκέψεών σας. Η φυσικοθεραπεία θα σας βοηθήσει να επιστρέψετε στον κανονικό τρόπο ζωής σας και τις δραστηριότητές σας. Οι ασθενείς που ακολουθούν ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, που περιλαμβάνει μείωση του πόνου, ασκήσεις σωστής στάσης του σώματος, διατάσεων και ενδυνάμωσης, συνήθως βλέπουν βελτίωση σε λίγες εβδομάδες.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών, ο φυσικοθεραπευτής σας θα σας συστήσει:

  • Η ανάπαυση στο κρεβάτι που θα αποφορτίσει τη σπονδυλική στήλη ώστε να υποχωρήσει η φλεγμονή. Όμως συνιστάται να αποφύγετε την υπερβολική ανάπαυση και οποιαδήποτε δραστηριότητα προκαλεί επιδείνωση των συμπτωμάτων στη μέση ή τα πόδια.
  • Να παραμείνετε δραστήριοι μέσα στο σπίτι, και πηγαίνετε μικρούς περιπάτους κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η κίνηση θα μειώσει τον πόνο και την ακαμψία και θα σας βοηθήσει να νιώσετε καλύτερα.
  • Παγοθεραπεία στην πάσχουσα περιοχή 15 με 20 λεπτά κάθε 2 ώρες.

Να κάθεστε σε σταθερές και όχι μαλακές καρέκλες. Να σηκώνεστε και να κινείστε κάθε 30 λεπτά. Να δοκιμάστε ένα μικρό μαξιλάρι στη μέση σας όταν κάθεστε ή οδηγείτε.

 

Ο φυσιοθεραπευτής σας θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης που θα καλύπτει τις ανάγκες σας. Ορισμένες ασκήσεις μπορεί να είναι καλύτερες για εσάς από άλλες.

  • Οι ασκήσεις που περιλαμβάνουν στροφή και κάμψη μπορεί να σας ωφελήσουν.
  • Οι ασκήσεις με βάρη, αν και πολύ σημαντικές, πρέπει να γίνονται με τη σωστή μορφή για να αποφευχθεί η καταπόνηση της μέσης.
  • Περπάτημα για τη σταδιακή βελτίωση της αντοχής σας.
  • Η άσκηση στο νερό μπορεί να σας βοηθήσει όταν οι άλλες μορφές άσκησης είναι επώδυνες.
  • Φυσικά μέσα όπως οι διαθερμίες, κ.α. βοηθούν στην επούλωση της φλεγμονής, τη χαλάρωση της περιοχής και την μείωση του πόνου.
  • Εφαρμογή θεραπευτικού βελονισμού (dry needling therapy)

Μείωση του πόνου. Με ειδικές τεχνικές και συσκευές φυσικών μέσων θεραπείας όπως οι υπέρηχοι, τα TENS, ηλεκτροθεραπεία, το  Tecar ο πόνος μπορεί να ελεγχθεί και να μειωθεί. Οi φυσικοθεραπευτές του  PhysioPerform θα σας βοηθήσουν να μάθετε πώς να αποφύγετε ή να τροποποιήσετε δραστηριότητες που σας δημιουργούν πρόβλημα.

Βελτίωση Στάσης. Εάν διαπιστωθεί ότι η κακή στάση του σώματος έχει προξενήσει την κήλη του δίσκου, θα μάθετε πώς να βελτιώσετε τη στάση σας. Αυτό θα μειώσει την πίεση στην τραυματισμένη περιοχή και με την κατάλληλη θεραπεία, η αποκατάσταση θα επιτελεστεί με ασφάλεια.

Βελτίωση κίνησης. Ειδικές ασκήσεις και θεραπεία θα βοηθήσουν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής κίνησης σε τυχόν δύσκαμπτες αρθρώσεις. Μπορεί να ξεκινήσετε με «παθητικές» κινήσεις που εκτελεί ο φυσικοθεραπευτής για να κινήσει τη σπονδυλική σας στήλη. Μπορεί να προχωρήσουν σε «ενεργητικές» ασκήσεις και διατάσεις που κάνετε μόνοι σας. Μπορείτε να κάνετε αυτές τις κινήσεις και ασκήσεις στο σπίτι και στην εργασία σας όλη την ημέρα για να επιταχύνετε την ανάρρωσή σας.

Βελτίωση της ελαστικότητας. Διατατικές ασκήσεις εάν κάποιοι εμπλεκόμενοι μύες είναι

Βελτίωση της δύναμης. Η φυσικοθεραπεία θα βοηθήσει τους αδύναμους και τραυματισμένους μυϊκούς ιστούς, να αποκαταστήσουν τη δύναμη και την ευκινησία τους. Η ενδυνάμωση του κορμού βοηθά στην αποκατάσταση της δύναμης και του συντονισμού των γειτονικών μυών γύρω από τη μέση, τους γοφούς, την κοιλιά και τη λεκάνη.

Βελτίωση της αντοχής. Η αποκατάσταση της μυϊκής αντοχής είναι σημαντική μετά από οποιονδήποτε τραυματισμό. Η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση περιλαμβάνει πρόγραμμα δραστηριοτήτων που θα σας βοηθήσει να ανακτήσετε την αντοχή που είχατε πριν από τον τραυματισμό και να τη βελτιώσετε.

Μάθετε ένα πρόγραμμα για το σπίτι. Ο φυσιοθεραπευτής σας θα σας διδάξει ασκήσεις ενδυνάμωσης, διατάσεων και μείωσης του πόνου για να κάνετε στο σπίτι.  Είναι εξειδικευμένες ασκήσεις για τις ανάγκες σας. Αν τις κάνετε σύμφωνα με τις οδηγίες, μπορείτε να επιταχύνετε την ανάρρωσή σας.

Οι ασκήσεις πέρα την ικανότητα που έχουν για μυϊκή ενδυνάμωση και διάταση μπορούν να ασκήσουν και μηχανική επίδραση σε μια κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου (Σύστημα Mc Kenzie), προσφέροντας μηχανικό πλεονέκτημα στην αποκατάσταση της βλάβης.

Επιστροφή στις δραστηριότητες. Θα διδαχθείτε σωστούς τρόπους για να κάνετε καθημερινές εργασίες και να σηκώνετε βαριά αντικείμενα με τον πιο ασφαλή τρόπο. Εάν ακολουθήσετε αυτές τις οδηγίες θα προστατεύσετε τη σπονδυλική σας στήλης από περαιτέρω τραυματισμούς.

Χειρουργική Επέμβαση

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη για την πρόληψη μόνιμης βλάβης σε ένα νεύρο ή στον νωτιαίο μυελό. Εάν υποβληθείτε σε χειρουργική επέμβαση για κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, ο φυσιοθεραπευτής σας θα συνεργαστεί στενά με εσάς και τον χειρουργό σας για να σας βοηθήσει να ανακτήσετε την κίνηση και τη δύναμή σας. Η φυσικοθεραπεία θα σας βοηθήσει να επιστρέψετε στον κανονικό τρόπο ζωής όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και με ασφάλεια.

  • όταν σηκώνετε, σπρώχνετε, τραβάτε ή εκτελείτε οποιαδήποτε ενέργεια που ασκεί επιπλέον πίεση στη σπονδυλική σας στήλη χρησιμοποιήστε την κατάλληλη μηχανική του σώματος.
  • Διατηρήστε υγιές βάρος που θα μειώσει την πίεση στη σπονδυλική σας στήλη.
  • Ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να σας παρέχει συστάσεις για τη μείωση του κινδύνου τραυματισμού σας στην εργασία.
  • Συμμετοχή σε συστηματικό πρόγραμμα σωματικής άσκησης για να διατηρήσετε ένα υγιές επίπεδο φυσικής κατάστασης.
  • Συνεχίστε τις νέες συνήθειες στάσης και κίνησης που μάθατε από τον φυσιοθεραπευτή σας.
  • Συνεχίστε να κάνετε το πρόγραμμα άσκησης στο σπίτι που καταρτίστηκε για εσάς. Θα σας βοηθήσει να διατηρήσετε τις βελτιώσεις σας.

 

Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι δίσκοι αφυδατώνονται, χάνουν την ελαστικότητά τους και ο κίνδυνος ρήξης αυξάνεται.

Η μείωση της σωματικής δραστηριότητας η οποία έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία των μυών που υποστηρίζουν τη σπονδυλική στήλη, (κοιλιακοί και ραχιαίοι μύες).

Το υπερβολικό σωματικό βάρος, που αναγκάζει τη σπονδυλική στήλη να σηκώνει βάρος που ξεπερνά τις αντοχές του μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Τα βαριά χειρονακτικά επαγγέλματα αλλά και τα επαγγέλματα γραφείου καθώς η καθιστική θέση επιβαρύνει σημαντικά την μέση.

Κινήσεις που αφορούν σε καθημερινές οικιακές δραστηριότητες όπως σήκωμα λεκάνης με βρεγμένα ρούχα, μετακίνηση βαριών αντικειμένων (γλάστρες), τίναγμα των χαλιών, ασκούν πιέσεις στη σπονδυλική στήλη και στον μεσοσπονδύλιο δίσκο.

Απότομες άρσεις βάρους ή άρση με λανθασμένο τρόπο. Η άρση βάρους το οποίο βρίσκεται μακριά από το σώμα, η φόρτιση της μέσης και όχι των κάτω άκρων ασκούν εξαιρετικά μεγάλη πίεση στον δίσκο και μπορεί να προκαλέσουν κήλη.

Μικροτραυματισμοί που δημιουργούνται από τη μακροχρόνια κακή στάση του σώματος.

American Physical Therapy Association – ChoosePT.com: Physical Therapy Guide to Herniated Disk
 

 

Βιβλιογραφία

Barbara Hoogenboom, Michael Voight και William Prentice: Φυσικοθεραπευτικές Παρεμβάσεις στο Μυοσκελετικό Σύστημα. Τεχνικές για Θεραπευτικές Ασκήσεις, Κωνσταντάρας, Αθήνα 2016.

S. Brent Brotzman, MD – Robert C. Manske, PT: Ορθοπαιδική Αποκατάσταση στην Κλινική Πράξη, Κωνσταντάρας, 2015.

PhysioPerform

IMPROVE YOUR QUALITY OF LIFE

Επικοινωνήστε μαζί μας